Çalışma Alanları · Ticaret Hukuku

Ticaret Hukuku

Karaca Hukuk Bürosu, yurt içi ve yurt dışındaki ticari işletmelere, ticari sözleşmelerden ve ticari faaliyetten doğan uyuşmazlıklarda dava takibi ve danışmanlık hizmeti vermektedir. Çalışma kapsamı; ticari sözleşmelerin hazırlanması, ticari alacak davaları, kambiyo senetleri, haksız rekabet, acentelik ve distribütörlük ilişkileri ile ticari arabuluculuk süreçleridir.

Bu sayfada ticaret hukukuna ilişkin temel kurallar genel bilgilendirme amacıyla özetlenmiştir.

Tacir ve Ticari İş

Bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişiye tacir denir. Ticaret şirketleri de tacir sayılır (TTK md. 12, 16). Bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari iştir (TTK md. 3, 19).

Tacir, ticaretine ilişkin bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş insanı gibi hareket etmekle yükümlüdür (TTK md. 18/2). Tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshetmeye veya sözleşmeden dönmeye yönelik ihbar ve ihtarların noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemiyle yapılması gerekir (TTK md. 18/3).

Ticari Davalar

Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda ve TTK md. 4'te sayılan diğer kanun hükümlerinde öngörülen hususlardan doğan davalar ticari davadır; özel kanunların ticari dava saydığı davalar da bu kapsamdadır (TTK md. 4). Ticari davalara asliye ticaret mahkemesinde bakılır (TTK md. 5).

Konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davası niteliğindeki ticari davalarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (TTK md. 5/A). Asliye ticaret mahkemesinde davalar kural olarak tek hâkimle görülür; dava değeri her yıl güncellenen parasal sınırı aşan davalar ile kanunda sayılan bazı davalar heyetçe görülür (5235 sayılı Kanun md. 5/A).

Ticari Faiz

Ticari işlerde faiz oranı serbestçe kararlaştırılabilir (TTK md. 8). Temerrüt faizi kararlaştırılmamışsa kanuni faiz oranı uygulanır; ancak ticari işlerde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının kısa vadeli avans işlemlerine uyguladığı faiz oranı kanuni faizden yüksekse alacaklı temerrüt faizinin bu orana göre ödenmesini isteyebilir (3095 sayılı Kanun md. 2).

Ticari Defterler

Her tacir, ticari defterleri tutmakla yükümlüdür (TTK md. 64). Kanuna uygun tutulan ticari defterler, tacirler arasındaki ticari işlerden doğan davalarda kanunda öngörülen şartlarla delil olarak kullanılabilir (HMK md. 222).

Tacirler ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançoları ve finansal tabloları, gönderilen ticari mektupların kopyalarını ve muhasebe belgelerini on yıl süreyle saklamakla yükümlüdür. Süre, deftere son kaydın yapıldığı veya belgenin oluştuğu takvim yılının sonundan itibaren işler (TTK md. 82). Vergi mevzuatındaki saklama süreleri ayrıca dikkate alınmalıdır.

Mal ve Hizmet Tedarikinde Ödeme Süreleri

Ticari işletmeler arasındaki mal ve hizmet tedarikini konu alan sözleşmelerde ödeme süresi kural olarak altmış günü aşamaz. Daha uzun bir süre ancak açıkça kararlaştırılmışsa ve alacaklı için ağır bir haksızlık oluşturmuyorsa geçerlidir; kanunda sayılan bazı hâllerde bu süre hiçbir şekilde aşılamaz. Süresinde ödeme yapmayan borçlu ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşer ve alacaklı, Merkez Bankasınca her yıl ilan edilen oranda temerrüt faizi ile tahsil masraflarını isteyebilir (TTK md. 1530).

Kambiyo Senetleri

Çekin ibraz süresi	Düzenlendiği yerde ödenecek çek on gün, başka bir yerde ödenecek çek bir ay içinde ibraz edilmelidir. Yabancı bir ülkede düzenlenip Türkiye'de ödenecek çekte süre, düzenleme ve ödeme yerleri aynı kıtada ise bir ay, farklı kıtalarda ise üç aydır (TTK md. 796).
Çekte zamanaşımı	Hamilin cirantalara, düzenleyene ve diğer borçlulara karşı başvuru hakları, ibraz süresinin bitiminden itibaren altı ayda zamanaşımına uğrar (TTK md. 814).
Bono ve poliçede zamanaşımı	Poliçede kabul edene, bonoda düzenleyene karşı istemler vade gününden itibaren üç yılda; hamilin cirantalara ve poliçeyi düzenleyene karşı istemleri protesto tarihinden, "gidersiz" kaydı varsa vade gününden itibaren bir yılda; cirantaların birbirlerine karşı istemleri altı ayda zamanaşımına uğrar (TTK md. 749, 778).
Karşılıksız çek	Karşılıksız çek düzenlenmesinin sonuçları 5941 sayılı Çek Kanunu'nda düzenlenmiştir.

Kambiyo senetlerine dayalı icra takibine ilişkin bilgi için bkz. İcra ve İflas Hukuku.

Haksız Rekabet

Rakipler arasında veya tedarikçilerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına aykırı davranış ve uygulamalar haksız rekabettir (TTK md. 54, 55). Haksız rekabetten zarar gören veya zarar tehlikesiyle karşılaşan kişi; fiilin haksız olup olmadığının tespitini, men'ini, sonuçlarının ortadan kaldırılmasını, yanlış veya yanıltıcı beyanların düzeltilmesini, kusur varsa maddi tazminat ve koşulları varsa manevi tazminat isteyebilir (TTK md. 56).

Bu davalar, hak sahibinin bu hakların doğduğunu öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde doğmalarından itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar; ceza kanunları daha uzun bir zamanaşımı öngörmüşse o süre uygulanır (TTK md. 60).

Acentelik

Acentelik sözleşmesi sona erdiğinde; müvekkil acentenin bulduğu müşteriler sayesinde önemli menfaatler elde etmeye devam ediyorsa, acente bu müşterilerle yapılan işlerden doğacak ücret istemini kaybediyorsa ve ödeme hakkaniyete uygunsa acente uygun bir denkleştirme isteyebilir. Tutar, son beş yılın ortalama yıllık komisyonunu aşamaz. Bu istem, sözleşmenin sona ermesinden itibaren bir yıl içinde ileri sürülmelidir (TTK md. 122).

Sık Sorulan Sorular

Ticari davalarda arabuluculuk zorunlu mu?

Konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında evet (TTK md. 5/A).

Tacirler arasında ihtar nasıl yapılmalıdır?

Temerrüt, fesih ve dönme ihtarları noter, taahhütlü mektup, telgraf veya kayıtlı elektronik posta ile yapılmalıdır (TTK md. 18/3).

Çek ne kadar sürede bankaya ibraz edilmelidir?

Aynı yerde ödenecek çek on gün, başka yerde ödenecek çek bir ay içinde (TTK md. 796).

Çekten doğan alacak ne zaman zamanaşımına uğrar?

İbraz süresinin bitiminden itibaren altı ay içinde (TTK md. 814).

Ticari davalara hangi mahkeme bakar?

Asliye ticaret mahkemesi; bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi ticaret mahkemesi sıfatıyla bakar (TTK md. 5).

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Bilgiler son güncelleme tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır; sonraki değişiklikler için güncel mevzuat kontrol edilmelidir. Son güncelleme: 19.10.2026.