KaracaHukuk Bürosu

Çalışma Alanları · Aile Hukuku

Aile Hukuku ve Boşanma

Karaca Hukuk Bürosu, aile hukukundan doğan uyuşmazlıklarda dava takibi ve danışmanlık hizmeti vermektedir. Çalışma kapsamı; anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davaları, velayet ve kişisel ilişki, nafaka, maddi ve manevi tazminat, mal rejiminin tasfiyesi, soybağı davaları, koruma tedbirleri ve yabancı mahkeme boşanma kararlarının tanınmasıdır.

Bu sayfada aile hukukuna ilişkin temel kurallar genel bilgilendirme amacıyla özetlenmiştir.

Anlaşmalı Boşanma

Türk Medeni Kanunu (TMK) md. 166/3 uyarınca evlilik en az bir yıl sürmüşse, eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin diğerinin açtığı davayı kabul etmesi hâlinde evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır.

Hâkimin boşanmaya karar verebilmesi için tarafları duruşmada bizzat dinlemesi, iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi uygun bulması gerekir. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatini gözeterek bu düzenlemede değişiklik yapabilir; değişiklikler taraflarca kabul edilirse boşanmaya karar verilir.

Anlaşma metninde (protokol) genellikle şu konular düzenlenir:

Mal rejiminin tasfiyesi protokolde açıkça düzenlenmemişse, eşlerin anlaşmalı olarak boşanmış olmaları tek başına tasfiyenin yapıldığı anlamına gelmez (Yargıtay HGK, E. 2024/7, K. 2025/498).

Çekişmeli Boşanma

Eşler boşanma veya sonuçları konusunda anlaşamazsa dava çekişmeli olarak görülür. Kanunda özel ve genel boşanma sebepleri ayrı ayrı düzenlenmiştir.

ZinaTMK md. 161. Dava hakkı, öğrenmeden itibaren altı ay ve her hâlde olayın üzerinden beş yıl geçmekle düşer. Affeden eşin dava hakkı yoktur.
Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranışTMK md. 162. Süreler zinadaki gibidir.
Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürmeTMK md. 163.
TerkTMK md. 164. Terkin en az altı ay sürmüş olması ve usulüne uygun ihtar yapılması gerekir.
Akıl hastalığıTMK md. 165. Ortak hayatın çekilmez olması ve hastalığın geçmesinin olanaksız olduğunun resmî sağlık kurulu raporuyla belirlenmesi gerekir.
Evlilik birliğinin temelinden sarsılmasıTMK md. 166/1. Genel boşanma sebebidir.
Ortak hayatın yeniden kurulamamasıTMK md. 166/4. Önceki boşanma davasının reddine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren bir yıl geçmiş ve ortak hayat yeniden kurulamamışsa boşanmaya karar verilir.

Çekişmeli boşanma davalarında tarafların kusur durumu; nafaka, tazminat ve velayet bakımından belirleyicidir. Tanık beyanları, yazışmalar, belgeler ve diğer deliller bu nedenle önem taşır. İnkâr edilen yazışma ekran görüntülerinin değerlendirilmesine ilişkin bir örnek için bkz. Yargıtay 2. HD, E. 2023/3675.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Boşanma davaları aile mahkemesinde görülür. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde davaya asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar.

TMK md. 168 uyarınca yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir.

Velayet ve Kişisel İlişki

Hâkim, boşanma veya ayrılığa karar verirken ana ve babayı dinledikten ve çocuk vesayet makamının görüşünü aldıktan sonra velayeti düzenler (TMK md. 182). Velayet kararında esas ölçüt çocuğun üstün yararıdır.

Velayeti kendisine verilmeyen eş ile çocuk arasında kişisel ilişki kurulur. Koşulların önemli ölçüde değişmesi hâlinde velayet ve kişisel ilişkiye ilişkin düzenleme, istem üzerine veya resen değiştirilebilir (TMK md. 183).

Nafaka

Tedbir nafakasıDava süresince eşlerin ve çocukların geçimi için hükmedilir (TMK md. 169).
İştirak nafakasıVelayeti kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılır (TMK md. 182).
Yoksulluk nafakasıBoşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla diğer taraftan malî gücü oranında süresiz nafaka isteyebilir (TMK md. 175). Anayasa Mahkemesi, bu maddedeki "süresiz olarak" ibaresini 04.06.2026 tarihli, E. 2025/156, K. 2026/131 sayılı kararıyla iptal etmiştir (RG 30.09.2026); iptal hükmü kararın yayımından dokuz ay sonra yürürlüğe girecektir.

Tarafların malî durumunun değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi hâlinde nafakanın artırılmasına ya da azaltılmasına karar verilebilir (TMK md. 176/4). Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümüyle yoksulluk nafakası kendiliğinden kalkar. Eşlerin gelirlerinin denk olduğu bir olaya ilişkin olarak bkz. Yargıtay 2. HD, E. 2025/6667.

Maddi ve Manevi Tazminat

Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddi tazminat isteyebilir. Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf ise kusurlu olan diğer taraftan manevi tazminat isteyebilir (TMK md. 174).

Evliliğin boşanma nedeniyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK md. 178).

Mal Rejiminin Tasfiyesi

Eşler arasında 1 Ocak 2002 tarihinden itibaren, aksine bir mal rejimi sözleşmesi yoksa yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Bu tarihten önceki dönem için mal ayrılığı rejimi geçerlidir.

Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin davalar boşanma davasından ayrı olarak yürütülür. Bu alacaklar, TMK md. 178'deki bir yıllık süreye değil, Yargıtay uygulamasına göre on yıllık genel zamanaşımı süresine tabidir. Boşanma dosyasına sunulan bir belgenin mal rejimi alacağından feragat sayılıp sayılmayacağına ilişkin bkz. Yargıtay HGK, E. 2025/354.

Diğer Aile Hukuku Davaları

Sık Sorulan Sorular

Anlaşmalı boşanma için evliliğin ne kadar sürmüş olması gerekir?

En az bir yıl (TMK md. 166/3). Bu süre dolmamışsa boşanma ancak çekişmeli dava yoluyla istenebilir.

Boşanma davası hangi şehirde açılır?

Eşlerden birinin yerleşim yerinde veya eşlerin davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yerde (TMK md. 168).

Velayet kararı sonradan değiştirilebilir mi?

Evet. Koşulların önemli ölçüde değişmesi hâlinde velayet düzenlemesi değiştirilebilir (TMK md. 183).

Yoksulluk nafakası kimlere bağlanır?

Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru diğer taraftan daha ağır olmayan eşe (TMK md. 175).

Mal paylaşımı boşanma davasında mı yapılır?

Mal rejiminin tasfiyesi ayrı bir dava konusudur. Anlaşmalı boşanmada taraflar tasfiyeyi protokolde açıkça düzenleyebilir.

İlgili Yargıtay Kararları

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Bilgiler son güncelleme tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır; sonraki değişiklikler için güncel mevzuat kontrol edilmelidir. Son güncelleme: 19.10.2026.